Εκτός στην Ελευσίνα Off Site at Elefsis

Εγκαινιάστηκε την Παρασκευή το βράδυ στην Ελευσίνα η έκθεση Νίκος Κεσσανλής. Από την ύλη στην εικόνα, στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Ελευσίνας «Λ. Κανελλόπουλος», μία ευσύνοπτη αναδρομικού χαρακτήρα έκθεση με έργα από τις συλλογές του ΕΜΣΤ.
(φωτο: Στ. Σχιζάκης)

On Friday night the exhibition Nikos Kessanlis, From matière to the image was inaugurated in the Cultural Centre of the Municipality of Elefsis “L. Kanellopoulos”, a retrospectively compendious exhibition with works from the EMST collections.

(photo: St. Schizakis)

Χειρονομίες

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του Νίκου Κεσσανλή στην Καίτη Φράγκου, εκπομπή Αrτ Φιλ, Seven X, 8/5/1996

«Εχω τα στοιχεία της άγριας ζωγραφικής» "I have the elements of savage painting"

«Όλα αυτά τα χρόνια ανακάλυψα ότι εγώ ο ίδιος είμαι φτιαγμένος από ορισμένα ερωτήματα και έπρεπε να δώσω ορισμένες απαντήσεις. Δηλαδή, τι είναι η ζωγραφική; Από πού αρχίζει; Σε ποιο σημείο είναι προβληματισμένη, σε ποιο δεν είναι; Όταν εμφανίζεται μια καινούργια σκέψη τι είναι αυτό που τη χαρακτηρίζει; Βάζω στη σειρά αυτές τις ερωτήσεις και ανακαλύπτω ότι υπάρχουν δύο πράγματα στη δουλειά μου που τη χαρακτηρίζουν, σαν να πρόκειται για έναν άνθρωπο κομμένο στα δύο. Ιδιαίτερα τώρα με την προετοιμασία των εκθέσεων προβάλλεται περισσότερο καθαρά, επειδή χρειάζεται να ξαναδώ παλαιότερα έργα μου. Η δουλειά μου κινείται σε δύο πόλους: από τη μια η λατρεία για τη ματιέρα, το φτιάξιμο ενός έργου, και από την άλλη η διάθεση να μη μεταχειρίζομαι τη ματιέρα, να είναι μια άυλη ζωγραφική ­ αν είναι δυνατόν να την αποκαλέσουμε άυλη ζωγραφική».

Απόσπασμα από συνέντευξη του Νίκου Κεσσανλή στον Τάκη Μαυρωτά
«Εχω τα στοιχεία της άγριας ζωγραφικής», εφ. Το Βήμα, 20 Ιουνίου 1997


Η έκθεση Νίκος Κεσσανλής. Από την ύλη στην εικόνα που διοργανώνει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σε συνεργασία με το Δήμο Ελευσίνας εγκαινιάζεται την Παρασκευή 5 Οκτωβρίου.



“Over the years I discovered that I was myself made of certain questions to which I had to come up with certain answers. Like, what is painting? Where does it start? At which points is it problematic, at which is it not? When a new thought appears, what is it that marks it out? I got these questions straight in my head and realized there are two things in my work that mark it out, as though it were a person cut in two. It’s especially obvious now during the preparations for the exhibitions, because I need to take a new look at my older works. My work centres on two poles: a love of matière and shaping a work, on the one hand, and on the other a disposition not to treat the matière, but to make an immaterial painting, if you can call it immaterial painting.”

Extract from an interview given by Nikos Kessanlis to Takis Mavrotas
“I have the elements of a savage painting”, To Vima, June 20, 1997


The exhibition Nikos Kessanlis. From matière to the image which is organized by the National Museum of Contemporary Art in collaboration with the Municipality of Elefsis will be inaugurated on Friday, October 5.

Σχέση ταινιών της Ρ. Χορν και υπερρρεαλιστικού κινηματογράφου

Εκτός από τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στα σωματικά γλυπτά και στις ταινίες της, τα κινηματογραφικά έργα της Χορν έχουν απεριόριστες αναφορές στον κινηματογράφο. Χαρακτηρίζεται από συμβολικά στοιχεία και αλληγορίες, υπερρεαλιστικές αντιπαραθέσεις, ντανταϊστικά αλλά και αναγεννησιακά σύμβολα. Παρατηρεί κανείς σκηνές από γιορτές που θυμίζουν εκείνες των ταινιών του Fellini (όπως οι τελευταία σκηνή του Buster’s bedroom), γυναικείες φιγούρες που θυμίζουν τους χαρακτήρες του Αλμοδοβάρ, ακόμα και αρχέτυπες κινηματογραφικές σκηνές στους αυτοκινητόδρομους της ερήμου.
Το πιο σημαντικό ίσως στοιχείο και αυτό που θα ήθελα να επισημάνω εδώ είναι το ενδιαφέρον της Χορν για τον Υπερρεαλισμό. Επηρεασμένη κυρίως από τα κείμενα του Franz Kafka και τα φιλμ του Luis Bunuel, η Xορν γοητεύεται από την αλχημεία, τον υπερρεαλιστικό κόσμο και το στοιχείο του παραλόγου.
Η Χορν επηρεάζεται κυρίως από τις μεταγενέστερες υπερρεαλιστικές ταινίες του Luis Bunuel. Η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας, του 1972, σκιαγραφεί μια παρακμασμένη μεγαλοαστική τάξη την οποία η Χορν έχει ως κεντρικό θέμα σε δυο τουλάχιστον από τις τρεις ταινίες της. Στις ταινίες αυτές, όπως και σε αυτές του Bunuel, κυριαρχεί μια αστική τάξη γεμάτη υποκρισία και σαδισμό και κυρίως παρατηρείται η ανικανότητά της να ζήσει διαφορετικά και καλύτερα. Όπως ο Bunuel, έτσι και η Χορν, μέσω του υπερρεαλισμού, και συλλαμβάνοντας την παρόρμηση του ασυνείδητου, διαταράσσουν την αισιοδοξία της μεγαλοαστικής τάξης. Στόχος και των δύο είναι να ξεφύγουν από το συνειδητό και να εστιάσουν στο ασυνείδητο και επιδιώκουν να επηρεάσουν τα συναισθήματα μέσω του μυαλού.
Οι ψυχικές καταστάσεις και τα εσώψυχα των πρωταγωνιστών είναι το κύριο θέμα στο κινηματογραφικό έργο της Χορν. Την απασχολεί το ασυνείδητο των χαρακτήρων ένα κατεξοχήν υπερρεαλιστικό χαρακτηριστικό, και εξετάζει θέματα όπως την ευαισθησία, την μοναξιά, την εσωστρέφεια, την απώλεια, και την αποξένωση. Οι χαρακτήρες των πρωταγωνιστών της είναι ονειρώδεις αλλά συγχρόνως και πραγματικοί και η ίδια η ψυχολογία τους είναι συχνά αμφιλεγόμενη και ασαφής. Άλλα επιπλέον χαρακτηριστικά των έργων της Χορν, τα οποία συναντάμε συχνά σε πολλές υπερρεαλιστικές ταινίες είναι οι σεξουαλικοί υπαινιγμοί, ο φόβος του θανάτου, ο παραλογισμός, ο φετιχισμός, τα οποία είναι έκδηλα σε όλες της τις ταινίες. Η Χορν καταγράφει έναν κόσμο που ορίζεται από τα πάθη και τις επιθυμίες του. Η αγάπη παρουσιάζεται ως μια αθεράπευτη πάθηση και οι πρωταγωνιστές είναι παγιδευμένοι σε ένα εσώκλειστο χώρο, και κυριαρχούνται από φόβο, υστερία, προσωπικές φοβίες και μια αίσθηση παράνοιας.
Ο Υπερρεαλιστικός κινηματογράφος είναι αντι-αφηγηματικός, πέρα από ηθικές ανησυχίες και λογικές συλλογιστικές. Η Χορν, ακολουθώντας τα διδάγματα των υπερρεαλιστών, αδιαφορεί για τους συμβατικούς αφηγηματικούς κανόνες και για τους νόμους της ρεαλιστικής λογικής της καθημερινότητας. Οι εικόνες που δημιουργεί είναι ποιητικές και συγχρόνως παράλογες.

Η κρεβατoκάμαρα του Μπάστερ, 1990 Buster’s Bedroom, 1990

Ήδη από τα πρώτα φιλμ της, η Ρεμπέκα Χορν κάνει αναφορές στο βουβό κινηματογράφο. Η επιλογή της να χρησιμοποιήσει φιλμ την εποχή που όλοι οι καλλιτέχνες τρέχουν να αγκαλιάσουν το βίντεο και τις ευκολίες του, δεν είναι μόνο αισθητική. Οι πρώτοι κινηματογραφιστές συχνά προσπαθούσαν, όπως και η Ρ. Χορν, να αποδώσουν κινητικές ιδιότητες σε ένα αδρανή όγκο. Αυτή η αίσθηση συγγένειας συνδυασμένη με θαυμασμό προς το πρόσωπο και το έργο του Μπάστερ Κήτον φαίνεται να είναι πίσω από την ταινία Η κρεβατoκάμαρα του Μπάστερ. Βλέποντας κανείς το ρόλο που παίζουν στις ταινίες του Μπάστερ Κήτον οι αλλόκοτες κατασκευές και τα «ζωντανά» κτήρια που ταλαιπωρούν τους ήρωες του, καταλαβαίνει τις ομοιότητες που παρουσιάζει το κινηματογραφικό του έργο με τους γλυπτικούς προβληματισμούς της Ρ. Χορν. Η πρωταγωνίστρια της ταινίας, η Μίσα, θαυμάζει τον Μπάστερ Κήτον σε υπέρμετρο βαθμό. Όχι μόνο προσπαθεί να τον μιμηθεί τοποθετώντας τον εαυτό της σε επικίνδυνες καταστάσεις, αλλά ψάχνει να βρει για αυτόν όσα περισσότερα στοιχεία γίνεται. Η έρευνά της την οδηγεί στο σανατόριο όπου ο Κήτον πέρασε τις τελευταίες μέρες της ζωής του, το θεραπευτήριο Νιρβάνα. Οι έγκλειστοι του ιδρύματος, μετά τον απροσδόκητο θάνατο του γιατρού τους, ζουν χωρίς επιτήρηση και ικανοποιούν κάθε παράλογη επιθυμία τους, χωρίς όμως να δείχνουν καμία διάθεση να δραπετεύσουν από εκεί. Αφού περάσει διάφορες δοκιμασίες, η Μίσα θα καταφέρει να αποδράσει από το θεραπευτήριο. Όμως, όπως συμβαίνει και στις προηγούμενες ταινίες της Ρ. Χορν, η απελευθέρωση έρχεται ως συνέπεια ενός τραγικού θανάτου και ο θάνατος αυτός σχετίζεται με ένα αντικείμενο που ξαφνικά αποκτά ζωή. Η κολυμβήτρια Νταϊάνα Ντάνιελς αρνείται να κολυμπήσει για να σωθεί ενώ το αναπηρικό της καροτσάκι αποκτά τη δική του βούληση και συνεχίζει τη ζωή του χωρίς αυτήν. Οι σχέσεις ακινησίας και επιθυμίας, που αναπτύσσονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας, επαναφέρουν προβληματικές που ξεκίνησαν στις πρώτες περφόρμανς της Ρ. Χορν με τις γλυπτικές προεκτάσεις σώματος σχολιάζοντας όμως και τα μεταγενέστερα κινητικά γλυπτά και εγκαταστάσεις της. Παράλληλα οι διαρκείς αναφορές στον πραγματικό Μπάστερ Κήτον από τους φανταστικούς ήρωες της ταινίας τονίζουν τη μυθική του υπόσταση μεταξύ πραγματικότητας και κινηματογράφου. Στο μοναδικό «ευτυχισμένο τέλος» του κινηματογραφικού έργου της Ρ. Χορν η Μίσα ολοκληρώνει επιτυχώς την αναζήτηση της μυθικής αυτής φιγούρας.

Rebecca Horn has been referencing the silent cinema since her very first films. At a time when artists were enthusiastically embracing video for its ease of use, her reasons for choosing film over video were more than aesthetic. R. Horn resembles film-makers of the silent era in her efforts to assign kinetic qualities to something inert. Seemingly, it is this sense of kinship, combined with her admiration for Buster Keaton and his work that underlies Buster’s Bedroom. One has only to remember the role strange constructions and ‘living’ buildings play in making life hard for Buster Keaton’s heroes, to grasp the similarities between his cinematic oeuvre and R. Horn’s sculptural quests. Micha, the film’s main character, admires Buster Keaton to an immoderate degree. Apart from trying to mimic him by putting herself in dangerous situations, she also does everything in her power to find out all she can about him. Her research takes her to the sanatorium where Keaton spent the last days of his life: Nirvana House. The institution’s inmates, left unsupervised after their doctor’s unexpected death, satisfy their every peculiar desire but display no inclination to escape. After a series of trials and tribulations, Micha finally escapes from the sanatorium. But as in R. Horn’s earlier films, liberation comes as a consequence of a tragic death, and this death is linked to an object which suddenly comes to life. The swimmer Diana Daniels refuses to swim to save herself while her wheelchair acquires free will and lives on without her. The links between immobility and desire developed throughout the film recall issues R. Horn addressed in her early performances with sculptural body extensions, but also form a commentary on her later kinetic sculptures and installations. At the same time, constant references to the real Buster Keaton by the film’s fictional heroes highlight his mythical nature half-way between reality and the cinema. In R. Horn’s only cinematic ‘happy ending’, Micha’s search for this mythic figure ends in success.

Ρεμπέκα Χορν: Δεύτερος Κύκλος Rebecca Horn: Second Cycle

Ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος προβολών της Ρεμπέκα Χορν που διήρκεσε από 1 έως 5 Αυγούστου.
Το Σάββατο 1 Σεπτεμβρίου στις 21:00, στον Θερινό Κινηματογράφο Ελευσίνας ξεκινάει ο δεύτερος κύκλος προβολών με το Η κρεβατoκάμαρα του Μπάστερ και το Περφόρμανς Ι. Περισσότερες πληροφορίες για τις προβολές θα βρείτε στην ιστοσελίδα του ΕΜΣΤ στα Νέα. Για την Ρεμπέκα Χορν και το έργο της θα βρείτε περισσότερα Εδώ καθώς και στην ιστοσελίδα της www.rebecca-horn.de

The first series of Rebecca Horn screenings, which lasted from the 1st to 5th of August, was successfully completed.
This Saturday, September 1st at 21:00 at the Open-Air Cinema of Elefsis, the second phase of screenings begins with Buster’s Bedroom and Performances I. For more information visit the News section of the EMST website. More information about Rebecca Horn and her work is available Here and on her webpage www.rebecca-horn.de

Έτοιμα τα πανιά! The sails are ready!

Ετοιμάστηκαν τα πανιά που θα αποτελέσουν τα ιστία στο έργο Το καράβι της ανοχής των Ίλια και Εμίλια Καμπακόφ που θα έρθει στην Ελευσίνα το φθινόπωρο από το ναυπηγείο Spazio Legno της Βενετίας. Μαθητές 6 εως 12 χρόνων από σχολεία της Ελευσίνας, του Ασπρόπυργου, της Μαγούλας, της Μάνδρας και του Περάματος ζωγράφισαν τα πανιά με έμπνευση τη θάλασσα και οδηγό τη φαντασία. Τα πανιά έφτασαν στο ΕΜΣΤ από την Αμερική, ράφτηκαν στις σωστές διαστάσεις και μοιράστηκαν στα παιδιά μαζί με μπογιές και πινέλα. Εκείνα και οι συνοδοί εκπαιδευτικοί ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Μουσείου με ενθουσιασμό. Το παλιό ελαιουργείο της Ελευσίνας για τρεις ημέρες πλημμύρισε από χρώματα, σχήματα, παιδικές φωνές, ανυπομονησία και προσμονή. Ελπίζουμε σύντομα να δούμε τα ζωγραφισμένα πανιά πάνω στο καράβι της ανεκτικότητας και να απολαύσουμε όλοι μαζί το αποτέλεσμα!

The cloths that will constitute the sails of the work The ship of tolerance by Ilya and Emilia Kabakov are ready. The Ship will arrive to Elefsis port from the Spazio Legno shipyard of Venice in the fall. Students from 6 to 12 years old from schools of Elefsis, Aspropyrgos, Magoula, Mandra and Perama painted the cloths, inspired by the sea and driven by fantasy. The cloths came from the United States, were sewed in the right dimensions and were given to children with paints and paintbrushes. Children and their teachers corresponded to the call of the Museum with enthusiasm. The old oil factory of Eleusis for three days flooded from colours, shapes, children's voices, impatience and expectation. We soon hope to see the painted cloths on the Ship of tolerance and to enjoy the result!

Ο καβαλιέρος,1978

Το 1978 η Ρεμπέκα Χορν σκηνοθετεί την πρώτη αφηγηματική ταινία της με τίτλο Ο καβαλιέρος. Τα μοτίβα που έχει θέσει από τις προηγούμενες ταινίες της παρουσιάζονται και σε αυτήν. Το προσωπικό και το οικείο, η απουσία, οι αλλόκοτες κατασκευές και η κρυφή ζωή τους παίζουν ισάξιο ρόλο με τους ηθοποιούς. Όλη η δράση της ταινίας εκτυλίσσεται μέσα στο στούντιο της Ρ. Χορν στη Νέα Υόρκη κατά τη διάρκεια μιας υποθετικής απουσίας της. Η καλλιτέχνιδα συνήθιζε να υπενοικιάζει το στούντιό της σε αγνώστους για μεγάλα χρονικά διαστήματα όσο αυτή βρισκόταν στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα τη λεηλασία των προσωπικών της αντικειμένων και χώρου. Η ίδια παρεμβάλλεται συχνά στη δράση της ταινίας ως αφηγήτρια και δηλώνει το ενδιαφέρον της για αυτό το ανακάτεμα χαρακτήρων και αντικειμένων στο χώρο που έχει οριοθετήσει η ίδια. Βασικά πρόσωπα της ταινίας είναι η δασκάλα χορού που έχει νοικιάσει το χώρο, οι μαθήτριές της που έχουν ιδιοποιηθεί διάφορες κατασκευές της Ρ. Χορν, δυο δίδυμες αδερφές που πολλαπλασιάζονται από τους καθρέφτες του στούντιο και επαναπροσδιορίζουν τη χρήση κάθε αντικειμένου στο χώρο, ένας τυφλός χορευτής που μεταφράζει την οσμή του χώρου σε λόγο, ένας εκκεντρικός χαρακτήρας εθισμένος σε ένα παιδικό πιάνο και ένας Ιάπωνας σεφ. Καθένας από αυτούς τους χαρακτήρες, μέσω της επικοινωνίας του με κάποιο προσωπικό της αντικείμενο, επικοινωνεί τελικά με την ίδια την Ρ. Χορν. Στον τραγικό επίλογο της ταινίας, εμφανίζεται ο «καβαλιέρος», αντιπαραθέτοντας την «έμψυχη» τεχνητή κατασκευή του με το άψυχο ανθρώπινο σώμα. Η «φυσιολογική» εμφάνισή του προδίδει ότι τελικά βασικό μέλημα της ταινίας είναι η δημιουργία καταστάσεων όπου φαινομενικά αλλόκοτα γλυπτά επιδεικνύουν τη «λογική» της κατασκευής τους.

Der Eintänzer [The Dancing Cavalier], 1978

In 1978, Rebecca Horn directed her first narrative film, entitled Der Eintänzer [The Dancing Cavalier]. The themes from her earlier films also feature here; the personal and the intimate, absence, uncanny constructions and their secret lives all appear on an equal footing with the actors. The film’s action unfolds in its entirety in R. Horn’s New York studio during her hypothetical absence. The artist customarily sub-let her studio to strangers when she was away in Europe for long periods of time, and both the space and her personal effects were plundered as a result. In the film, she often intervenes in the action as a narrator and declares her interest in this mix of characters and objects in a space whose boundaries she herself has set. The film’s main characters are the dance teacher who has rented the studio, her students which have appropriated various of R. Horn’s structures, the twin sisters who are multiplied by the studio mirrors and who redefine every object’s function in space, a blind dancer who translates the space’s odour into speech, an eccentric character addicted to a child’s piano and a Japanese chef. Each of these characters, through making contact with one of her personal objects, ultimately communicates with R. Horn herself. In the film’s tragic epilogue, the ‘dancing cavalier’ appears, juxtaposing his ‘animate’ artificial construction on the inanimate human body. The ‘naturalness’ of his appearance reveals the film’s ultimate focus to be the creation of situations where such seemingly bizarre sculptures expose the ‘logic’ behind their construction.

Ρεμπέκα Χορν σε Θερινό Κινηματογράφο

Όπως αρκετοί θυμούνται, πριν ακριβώς ένα χρόνο, στο πλαίσιο της έκθεσης ο Μεγάλος Περίπατος προβλήθηκε το έργο του H.J. Syberberg The Cave of Memory στο Θερινό Κινηματογράφο «Θησείο». Το εγχείρημα αυτής της «αντισυμβατικής» προβολής πέτυχε καθώς πολλοί προσήλθαν να παρακολουθήσουν αυτό το ερμητικό έργο σε ένα πιο «χαλαρό» περιβάλλον. Λίγους μήνες μετά, στις πρώτες μας επισκέψεις στην Ελευσίνα είδαμε για πρώτη φορά τον παραθαλάσσιο θερινό κινηματογράφο της Ελευσίνας και μας γεννήθηκε αμέσως η επιθυμία να εντάξουμε και μια σειρά προβολών στο πρόγραμμα περιοδευουσών εκθέσεων «Εκτός». Το κινηματογραφικό έργο της Ρεμπέκα Χορν, με όλες τις αναφορές στον κλασσικό κινηματογράφο που περιέχει, επιβάλλεται για μια τέτοια εναλλακτική, εκτός εκθεσιακού χώρου, προβολή. Σας προσκαλούμε λοιπόν να παρακολουθήσετε μαζί μας τις περφορμανς της P. Χορν καθώς και τις κινηματογραφικές ταινίες της Ο Καβαλιέρος, Λα Φερντινάντα και Η κρεβατοκάμαρα του Μπάστερ από τις 1 έως τις 5 Αυγούστου και από τις 1 έως 13 Σεπτεμβρίου στο Θερινό Κινηματογράφο Ελευσίνας. Για περισσότερες πληροφορίες κάντε κλίκ εδώ.

Rebecca Horn in Open-air Cinema

Some of you might remember a year ago, when, as part of the Grand Promenade exhibition, EMST organized a screening of H.J. Syberberg’s The Cave of Memory at the open air cinema “Theision”. This ‘unconventional’ screening was successful as many people came to watch this hermetic video in such a relaxed environment. A few months later, in one of our first visits to Elefsis we came across its seaside open air cinema. We instantly felt the desire to introduce a series of screenings in our planning of Off Site projects (a series of traveling exhibitions and events) in Elefsis. Rebecca Horn’s cinematic work, with all of its references to classic cinema, ‘imposed’ this kind of ‘alternative’ screening. We have the pleasure of inviting you to watch Rebecca Horn’s performances as well as her films Der Eintänzer, La Ferdinada: Sonate für eine Medicci –Villa and Buster’s Bedroom from the 1st to the 5th of August and from the 1st to the 13th of September. For more information click here.